CRO-eu.com
Prosinac 04, 2021, 04:09:28 *
Dobrodošli, Gost. Molimo, prijavite se ili se registrirajte.

Prijavite se korisničkim imenom, lozinkom i duljinom prijave
Novosti:
 
  DNEVNO 45LINES HRT PORTAL GALERIJA SLIKA   Forum   Pomoć Traži Kalendar Prijava Registracija  
 Str: [1]
  Ispis  
Autor Tema: Kako su neka mjesta u Slavoniji i Srijemu dobila svoj naziv?  (Posjeta: 6744 )
0 Članova i 1 Gost pregledava ovu temu.
Marica
Administrator
*
Postova: 7768



« : Veljača 02, 2012, 12:42:29 »


Kako su neka mjesta u Slavoniji i Srijemu dobila svoj naziv?


O postanju imena njekih gradovah, trgovištah i selah slavonsko-sriemskih; zatim biskupijah, župah itd.

Prastare biskupije biahu u Slavoniji i Sriemu:

a) biskupija Mursenska (Episcop. Mursensis) u starom panonsko-rimskom gradu Mursi, sadašnjemu Osieku, utemeljena bivši po S. Kleinenti, učeniku Sv. Petra apoštola;

b) biskupija Cibaliska (Episcop. Cíbalitanus) u Cibalisu gradu stolujuća, gdje su sadašnji Vinkovci, koju biskupiju utemeljiše Epeneto i Andronik, učenici svetih apoštolah u četvrtom stoljetju, kad je u Panoniju već bila donešena luč sv. vjere Isusove;

c) biskupija Basíanska (Episcop. Basianac), od koje stolica biskupska biaše u Kraljevcih, u Sriemu, utemeljena takodjer u četvrtom stoljetju;

d) biskupija Sriemska (Epíscop. Syrmiensis) u staromu Syrmiumu, sadašnjoj Mitrovici, utemeljena po svetih apoštolih Petru i Pavlu. U petom stoljetju, kad su Huni i Avari porušili grad Syrmium, postrada i biskupija; ali ljeta 1229 utemelji Ugolin arcibiskup koločki drugu sriemsku biskupiju, koje stolica biaše u Banoštru. Ljeta 1773. biaše stolica njena u Petrovaradina; napokon god. 1781 Bullom pape Pia, sdruži se sa biskupijom bosansko-dljakovačkom.

Zakonito sjedinjenih biskupijah: bosansko-djakovačko-sriemske najstarije župe (parokije, plovanije) ove su:

-   Gorjanska (Gorjane, njekadašnji spahiluk, gospoština Gare palatina) utemeljena god. 1332;
-   Varoška, Varoš, (olim Castrum Ujvar) utem. god. 1332, ponovljena 1783. Osječka u gradu (tvrdjavi) 1332, ponovljena 1688;
-   Ivankovačka god. 1332;
-   Nemačka god. 1.332;
-   Otočka 1332;
-   Vinkovačka 1332;
-   Jarminska 1332;
-   Nuštarska 1333, ponovljena 1748;
-   Tordinačka 1332, ponovljena 1737;
-   Iločka (njekoč stolica biskupa sriemskog) 1332;
-   Jankovačka 1332, ponovljena 1750;
-   Gibaračka 1332, ponovljena 1807;
-   Sotska 1332;
-   Vukovarska 1332;
-   Morovička 1332;
-   Vrbička 1660;
-   Osječka (dolnje varoši) 1688, tako i gornje varoši;
-   Kopanička 1600;
-   Svilajska 1660;
-   Vrpoljačka 1660:
-   Brodska 1660;
-   Ceranska 1660;
-   Kukojevačka 1690;
-   Lipovačka 1689;
-   Babinogredska 1700. Ova posljednja župa prije god. 1700 bijaše filial župne crkve u Lukačevu Šamcu.

Babinagreda moje je rodno mjesto, i o naselenju i postanju imena toga mjesta čuo sam ovu vjest, pravo reći pripovjedku, skazku. Moj djed, koj je 95 godinali živio i godine 1825 preminuo, pripovjedao je istu pripovjedku. Na mjestu, gdje je sad naseljeno selo Babinagreda, u kome se broji više od 400 kućah sa 4000 dušah, biahu od prilike prije 250 godinah njive, sjenokoše, gajevi i šume. Staro selo bivši u onoj okolici prije naselenja Babinagrede, i koje su Turci valjda u 16. stoljetju prije sklopljenoga u Karlovcih sriem. mira izmedju Austrije i Turske, porušili, te po tom stanovnici posavine Slavonske po zgodnih mjestili brez svakoga reda i okupa bili napravili svoje koljebe, ovo, rekoh, selo već se niti po imenu nespominje, nego se samo veli Selište, staro selo bilo je na obali Save.

Kad jednoč Sava sav onaj nizki predjel potopi, buduć naspa (gati) sad obstojećega nebiaše, nadjoše se stanovnici predjela sa svojom marvom u velikoj biedi. Na mjestu, gdje je sad selo naseljeno, greda je (uzvišeno zemljište) uz baru Beravu. Istu gredu posjedovaše kao livadu, voćnjak i stan sa pčelinjakom njeka baba Keda. Ljudi u nuždi potopa potražiše suvo mjesto, gdje bi marvu svoju sklonili, dok opline voda i znajući, da je greda babe Kede još suva, onamo odoše sa svojom marvoxn na babinu gredu i ondje se skloniše. Na istoj gredi sedam obiteljih nadjoše utočišče za svoju marvu, i onde se već i nastaniše. Iste su obitelji bile:

-   Kedačiči,
-   Kopići,
-   Stojanovići,
-   Vukovići,
-   Stivići,
-   Gregorovići i
-   Kneževići.

Ove porodice načiniše ondje sedam kućah na babinoj gredi, i tako postade, u komi sad od ovih porodicah potomci umnožani i razplodjeni žive.

Berava, bara, koja često ljeti posve usahne, a zimi navodnji, i nakoje obalami s jedne i druge strane selo leži, dobila je ime svoje po svoj prilici odtud, što bere u sebe i prima mnoge male bare, barice istruge.

-   Vinkovci, Andriaševci, Rokovci obadvoji Mikanovci, Mirkovci dobili su imena svoja od bratje: Vinka, Andrije, Roke, Mike, '(Nike, Nikole) i Mirka, koji se prvi nastaniše i naseliše na ona po obalami potoka Bosuta liepo ležeća miesta, i druga stojeća po obližnjih brežuljcih, kao što su Mikanovci.

-   Đakovo, dobi ime svoje od staroga Diacum'a, ili od djakah, učenikah, ondje bo od starine biahu škole i djaci;

-   Drenje, selo u djakovštini od drenika, drenove šume;

-   Piškorevci, od piškorah, ribicah, koje se u obližnjoj bari hvataju;

-   Vrhpolje, što ležaše selo vrh polja;

-   Varoš, što njekoč varoš (grad) ondje biaše;

-   Vrbica, od vrbe;

-   Osjek, od osjeći, osjek ili obsjek šume, iz sječena valjda šuma na mjestu stare Mure, pak varoš naseljen ili možebit od osik, mjesto, gdje su u šumi bile mnoge ose (zolje);

-   Kopanica, što su prvi stanovnici valjda imali kopane u zemlji kuće, svakako će biti ime došavše od kopanja;

-   Sikirevce, od sikire;

-   Svilaj, od svile;

-   Brod, od broda (ladje), broditi, brodari, brodovi;

-   Garčin, od činiti gar (ugalj) praviti gar;

-   Oprisavci, od ljudih, što pri Savi stanuju, kao što i leži selo pri Savi;

-   Podvinje, što leži pod planinom zasadjenom vinovom lozom;

-   Trnjane, od trnjah, što su ondje valjda mnogo trnjine rodile;

-   Slobodnica, od slobodnog mjesta;

-   Šumedje, od-šume;

-   Bošnjaci, od naseljenih ondje ljudih iz Bosne, Bošnjakah;

-   Cerna, od cera (crni hrats) na bregu;

-   Gradište, od grada bivšega na onom mjestu;

-   Ivankovo, od Ivanka, Ivana, koj se valjda prvi ondje naselio;

-   Otok, od ade, otoka, obtoka;

-   Berak, od brati ili od berek, jarak, šamac;

-   Ilok od Ujlak;

-   Jankovci, od Janka;

-   Novak, od Novaka, novo, novih naseljenih;

-   Tovarnik, od Tabornik, (stari rimski grad Ulmos ondje ležaše);

-   Vukovar, na potoku Vuki teržište, vašarište;

-   Banovce, od ljudih banovih;

-   Golobince, od golubovah;

-   Mitrovica, od Mitra (Demetrie);

-   Nikince, od Nike;

-   Zemun, od zemunice, kuće u zemlji;

-   Ruma, od druma;

-   Drenovci, od drenovine (drenovo drvo);

-   Račinovci, od raci i novci, valjda su za rake dobivali novce;

-   Rajevoselo, od raja;

-   Vrbanja, od vrbe i banje (kupelja);

-   Lipovac, od lipah;

-   Karlovci, od Karla;

-   Petrovaradin, (stari Cusum, Acumincum od njekoga Petra pustinjaka, koj je po skazkami pučkimi ondje u špilji samotnoj obitavao prije nego je tvrdjava osnovana i podignuta *);

-   Slankamen, od slanoga kamena. Tako naimenovan, koj se za cielo u onih bregovih nalazi, iz kojih izvire slana ona česma, što lobstoji i sad usried dolnjega Slankamena na obali dunavskoj;

-   Kamenica, od kamena.

______________
*) Petrovaradin osvojili su Turci ljeta 1526, a ostavili istu tvrdjavu 1687 godine, te iste godine opet podpadne pod krunu ugarsku. Još je znamenitija postala ista tvrdjava pokle je pod njom princ Eugenio pobjedio Turke. Po tom je povećana i sadašnju svoju jakost stekla.

Piše: Mijat Stojanović
Arkiv za povjestnicu jugoslavensku
1. siječnja 1859
Evidentirano

Jedna ruka drugu pere
 Str: [1]
  Ispis  
 
Skoči na:  

Pokreće MySQL Pokreće PHP CRO-eu.com | Powered by SMF 1.1.21. © 2005, Simple Machines. All Rights Reserved. Valjani XHTML 1.0! Valjani CSS!